Kloosterwijsheid voor het leven van alledag
Laura wilde graag meedoen aan een retraite. Ze keek ernaar uit: een paar dagen rust en stilte, even los uit het gewone ritme.
Maar er was iets.
Twee maanden eerder had ze een oudere buitenlandse zwerfhond geadopteerd. Een kwetsbaar beestje, met een onrustig verleden. Dat zich nu net aan haar had gehecht, nog moest wennen aan haar nieuwe leven.
“Ze kan gewoon op de kamer blijven,” schreef Laura. “Ze slaapt veel, blaft niet, ze bezorgt geen overlast.”
Ik begreep haar heel goed.
En toch kon het niet. Om praktische redenen is het klooster niet ingericht op honden.
Laura besloot niet te komen.
Ze kon het niet over haar hart verkrijgen om haar hond alleen te laten.
Toen ik haar mail later nog eens las, dacht ik: dit is zó herkenbaar.
Niet alleen voor mensen met een hond.
Maar voor iedereen die zorg draagt.
Voor kinderen. Voor een ouder. Voor een partner.
Voor een dier. Voor een vriend. Voor je werk. Voor een gemeenschap.
Voor alles wat het leven je toevertrouwt.
Zorgtaken maken dat je niet altijd kunt doen wat je graag zou willen.
En precies daar schuurt het.
Twee verlangens die allebei spreken
Het is verleidelijk om dit te beschrijven als een keuze tussen zelfzorg en verantwoordelijkheid.
Maar meestal is het subtieler.
Vaak hoor je vanbinnen twee verlangens tegelijk:
- het verlangen om op adem te komen, om ruimte te maken voor wat jij nodig hebt
- en het verlangen om trouw te zijn aan wat jou is toevertrouwd
Dat zijn geen twee vijanden.
Het zijn twee innerlijke stemmen die allebei iets waardevols zeggen.
En het volwassen leven vraagt ons vaak niet om één van beide weg te drukken,
maar om de spanning ertussen uit te houden.
Om te leren onderscheiden: wat vraagt dit van mij? Wat kan ik dragen? Wat is nu mijn plek?
Stabilitas: trouw blijven én erbij blijven
Trouw blijven aan wat je is toevertrouwd — en er met je aandacht bij blijven:
de Benedictijnse traditie gebruikt daar het woord stabilitas voor.
Dat woord wordt vaak vertaald als “standvastigheid” of “blijven op je plek”.
En inderdaad: in een klooster betekent stabilitas dat je je verbindt aan een gemeenschap.
Je gaat niet telkens weg wanneer iets schuurt. Je blijft.
Maar stabilitas is niet hetzelfde als vastplakken.
Niet: “ik moet hier blijven, koste wat kost.”
Stabilitas is eerder: wortelen.
Niet weglopen voordat je hebt onderscheiden wat er werkelijk speelt.
Niet meteen uitwijken naar iets nieuws omdat het ongemakkelijk wordt.
Maar eerst blijven. Kijken. Voelen. Luisteren.
En soms betekent dat: blijven bij een zorg die je liefdevol draagt, ook als het je beperkt.
Zoals Laura, die koos voor wat haar was toevertrouwd.
Niet als plicht.
Niet omdat het moet.
Maar omdat ze voelde: dit is nu mijn plek.
Aandacht als oefenweg tegen rusteloosheid
Stabilitas gaat niet alleen over wáár je bent, maar ook over hóe je er bent.
Je kunt ergens fysiek aanwezig zijn, maar met je gedachten heel ergens anders.
Je voert een gesprek, maar je hoofd is bij je werk.
Je bent bij iemand die je lief is, maar je inwendig ben je alvast vooruit aan het rennen naar straks.
Dat is menselijk. We herkennen het allemaal.
Toch ontbreekt er op die momenten iets wezenlijks, namelijk aandacht. Echt ‘erbij zijn’.
want het is aandacht, waar de dingen bij gedijen.
En wij gedijen daar zelf ook op.
Want je met aandacht doet, wordt vaak vanzelf minder saai.
Niet omdat het spektakel wordt, maar omdat jij naar binnen keert.
En je je zo verbindt met wat er nú is.
Aandacht is daarom een krachtig recept tegen rusteloosheid.
Niet als truc, maar als een oefenweg:
steeds opnieuw terugkomen bij dit moment, dit contact, deze taak, dit lichaam.
Wanneer trouw verandert in een rol
Maar soms is het moeilijk om erbij te blijven.
Omdat het te veel is.
Omdat je jezelf overvraagd voelt.
Omdat je al zo lang zorgt dat je niet meer weet waar jij zelf gebleven bent.
Dan kan trouw ongemerkt verschuiven: van vrije keuze naar plicht.
Je blijft, maar je bent er innerlijk niet meer bij.
Niet vanuit je hart.
Soms ga je dan een rol spelen.
Je doet wat er van je verwacht wordt. Je zegt de juiste dingen.
Maar iets in jou haakt af.
Dat is een belangrijk signaal.
Want stabilitas is geen oproep om jezelf te verliezen.
Stabilitas is trouw blijven zónder te verdwijnen.
Trouw is pas trouw als jij er zelf ook bij mag zijn.
Als jouw grenzen er ook mogen zijn.
Als je jezelf niet hoeft te ontkennen om van waarde te zijn.
Soms betekent stabilitas: blijven.
Soms betekent stabilitas: eerlijk worden over wat je niet meer kunt dragen.
En soms betekent stabilitas: iets veranderen in de vorm, zodat trouw weer een vrije keuze kan worden.
Niet de béste versie van jezelf, maar de échte
We leven in een cultuur waarin veel mensen het gevoel hebben dat ze steeds ‘goed’ moeten functioneren. Liefst ‘beter’ worden.
Niet alleen op het werk, maar ook in relaties, in hun gezondheid, in hun innerlijk leven.
Stabilitas wijst een andere kant op.
Niet: de beste versie van jezelf.
Maar: de echte versie van jezelf.
Dat betekent: de dingen die je doet, van harte doen.
Niet perfect. Niet zonder moeite.
Maar met waarheid. Met aanwezigheid. Eerlijk.
In elk contact ligt die kans opnieuw:
om erbij te blijven.
Om te merken wat jou wordt toevertrouwd.
En om te antwoorden op een manier die klopt. Voor jou, voor de ander en voor het geheel.
Ankerpunten van rust – oefenen in stabilitas
In het traject Ankerpunten van rust, Kloosterwijsheid voor het leven van alledag verkennen we deze thematiek samen.
In een traject van vijf weken oefenen we met kleine, concrete ankerpunten:
om aanwezig te blijven bij waar je bent,
en tegelijk te onderscheiden wat je kunt dragen.
In een kleine groep, met twee dagen in Klooster Nieuw Sion en twee online ontmoetingen tussendoor. Ervaring en woorden gaan daarbij samen, zodat wat je innerlijk al weet, ook verstaan en gedragen kan worden in het dagelijks leven.
Niet om snelle antwoorden te vinden. Maar om woorden te geven aan wat vaak stil blijft.
Om te oefenen in trouw en aanwezigheid, zonder dat het een prestatie wordt.
We oefenen in:
- aanwezig blijven bij waar je bent
- onderscheiden tussen trouw en overbelasting
- luisteren naar wat jou werkelijk wordt toevertrouwd
- en naar wat je (nu) kunt dragen
Deelnemers verwoorden het bijvoorbeeld zo:
- “De woorden die ik hier kreeg, gaven taal aan wat ik innerlijk al wist.”
- “Ik ben milder geworden voor mezelf — en dat werkt door in mijn relaties.”
- “De rust bleef niet in het klooster, maar ging met me mee naar huis.”
- “Ik blijf geraakt door wat er om me heen gebeurt, maar word er minder in meegezogen”.
Het zijn geen spectaculaire veranderingen. Maar het zijn wel verschuivingen die maken
dat je niet steeds over je eigen grens gaat, en tegelijk betrokken blijft op de ander.
→ Lees HIER meer over Ankerpunten van rust – kloosterwijsheid voor het leven van alledag:
Over mij
Ik ben Toke Elshof, doctor in de praktische theologie, met meer dan 40 jaar ervaring als pastor, geestelijk verzorger en docent/onderzoeker. In 2024 startte ik Voedsel voor de Ziel, waar ik mensen begeleid individueel en in groepen, vanuit passie voor zingeving, spiritualiteit en geloof.
Lees HIER meer over mij.
EEN RETRAITE MET IMPACT
De netto-opbrengsten van Voedsel voor de Ziel gaan volledig naar de Kalasi-scholen in de Democratische Republiek Congo, die kinderen onderwijs en kansen bieden voor de toekomst.
Neem een kijkje op mijn website! Klik hier.
Reactie plaatsen
Reacties